LỜI TỰA CUỐN GIA PHẢ
Banner mobi
LOGO Dòng họ
Từ đường 2020
Đền Côi 4.2020
Bình minh Quê hương
Cổng Từ đường, tháng Giêng 2019
Quang Chiêm thôn Nguyễn Bá tộc
Thắp hương cho Mộ tổ ( Tháng Giêng năm 2007)
Từ đường 2007
Cuốn Gia phả, 2020
Cầu Đò Trai
Các ông bà đời thứ 11 về dâng hương tại Từ đường, Tháng Giêng 2007.
Cổng Từ Đường
Hoa Sen
Các cháu đời thứ 12 về dâng hương tại Từ đường, Tháng Giêng 2007
Các cháu đời thứ 13 về dâng hương tại Từ đường, Tháng Giêng 2007
Rằm tháng Giêng 2019
Bến Đình
Hoa Sen
ĐỀN CÔI QUANG TIẾN, 2019
Chào mừng bạn ghé thăm website chính thức của dòng họ Nguyễn Bá thôn Quang Chiêm
Chủ nhật : 2024-07-21 05:07:02
LỜI TỰA CUỐN GIA PHẢ

             LỜI TỰA

 

     

       Xã Đức Thịnh thuộc huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh nằm về phía Đông của huyện; cách Thị xã Hồng Lĩnh 3-5 km về hướng Đông; phía Bắc liền kề với Quốc lộ 8A và Cầu Đò Trai, phía  Nam giáp với xã Thái Yên, phía Đông giáp với xã Thuận Lộc - thị xã Hồng Lĩnh và phía Tây là cánh đồng lúa 2 vụ của xóm 1, 2 xã nhà. Trước đây, xã có 3 làng (Quang Chiêm, Gia Thịnh và Đồng Cần). Đã có chủ trương sát nhập 3 xã Đức Thanh, Thái Yên (Đức Bình) và Đức Thịnh thành một xã gọi là xã Thanh Bình Thịnh vào năm 2020.

      Làng Quang Chiêm là một trong 3 làng của xã Đức Thịnh, nằm ở phía Tây của xã, bao gồm 5 xóm cũ là xóm Đền Côi, xóm Đền Trùa, xóm Trửa, xóm Hói và xóm Ống; Theo lịch sử Đảng bộ xã Đức Thịnh (1930-2005), làng được khai lập nên từ khoảng năm 1367, thời kỳ Vua Trần Dụ Tông trị vì (1341 - 1369) và sự tranh dành ngôi báu giữa Dương Nhật Lễ với Thái tể Cung Tĩnh vương Trần Nguyên Trác, Thái sư Cung Định Vương Trân Phủ và Hữu tướng quốc Cung Tuyên vương Trần Kính. Quá trình phát triển đã có sự thay đổi tên gọi, phân bố khu vực và dân cư của làng. Sau đó, làng Quang Chiêm chia thành 3 xóm là Quang Tiến, Quang Thịnh và Đò Trai. Những năm gần đây làng Quang Chiêm xưa phân thành 2 thôn là: thôn Quang Tiến (xóm 1, 2) và thôn Quang Chiêm (xóm 3, 4).

       Dòng họ Nguyễn Bá đến nơi đây sinh sống và lập nghiệp theo ước tính là vào khoảng năm 1644, đã trải qua khoảng 375 năm. Thời gian là vũ khí đáng sợ nhất của cuộc đời, không ai chắc mình sẽ luôn ở bên nhau cả đời, cũng không ai chắc rằng mình có thể nhớ nhau cả đời, cho dù là thân thiết, thời gian, khoảng cách cũng sẽ xóa dần đi. Một dòng họ cũng vậy, 7 đời, 8 đời…, liệu các đời sau còn nhớ nổi cha ông, nhớ nổi anh em họ hàng. Do vậy, việc nghi chép và quản lý gia phả (家譜)  lúc này là rất cần thiết, cho dù 10 năm, 20 hay 100 năm... đi nữa thì gia phả luôn được bổ sung quản lý, được truyền dạy để con cháu muôn đời khắc ghi.

       Xuất phát từ quan điểm chung là "Đường lâu ngày không đi sẽ mọc đầy cỏ dại; Người lâu ngày không gặp sẽ trở thành người dưng", cho nên việc đi tìm hiểu về cội nguồn và cho ra đời cuốn gia phả của dòng họ Nguyễn Bá Quang Chiêm trong giai đoạn này là đương nhiên.

      Về sự hình thành cuốn gia phả dòng tộc Họ Nguyễn Bá, thôn Quang Chiêm:

      Thời gian bắt đầu từ 1992 (Nhâm Thân niên): Sưu tầm, biên dịch Gia phả từ chữ Hán sang chữ Quốc ngữ mang tính sơ khảo và tìm hiểu thu thập thông tin các thành viên trong dòng họ.

      Năm 1996 (Bính Tý niên), sắp xếp kết nối các thứ bậc qua các đời và tranh thủ ý kiến của con cháu trong họ.

      Đến năm 2005 (Ất Dậu niên), cuốn lược sử sơ bộ đến với các chi trong họ.

      Năm 2006 - 2007, gửi bản thảo chính thức cho tất cả các chi trong họ xin ý kiến đóng góp, đồng thời liên lạc với các thành viên trong họ ở xa để tiếp tục bổ sung và từng bước hoàn chỉnh phần phả hệ (đến năm 2007).

     Nhân kỷ niệm 21 năm ngày lập lại nhà thờ họ, vào dịp Rằm tháng Giêng năm Mậu Tý (2008) sắc Xuân đang tràn ngập khắp nơi, cuốn gia phả dòng tộc Họ Nguyễn Bá thôn Quang Chiêm phần phả hệ chính thức ra mắt được với mọi người trong dòng tộc.

     Mậu Tuất niên (2018), trong sự mong mỏi của mọi người với đòi hỏi chính đáng, Ban Biên tập tiếp tục chỉnh lý bổ sung và cập nhật, hình thành trên 2 hệ thống song song là biên soạn trên chương trình Word và phần mềm quản lý gia phả chuyên nghiệp.

      Hy vọng đầu Xuân Kỷ Hợi (2019), Ban Biên tập chính thức cho ra mắt dòng họ cuốn Gia phả dòng tộc tái bản lần thứ nhất cùng với phả đồ và hệ thống quản lý gia phả cơ bản và khoa học nhất.

       Gia phả dòng tộc của các dòng họ nói chung và Họ Nguyễn Bá chúng ta nói riêng đều phải mang tính hệ thống, kế thừa và phát triển, từng bước được hiệu chỉnh, hoàn thiện dần và không bao giờ dừng lại mà luôn được bổ sung theo dòng chảy của thời gian qua các thế hệ; ngày càng thêm phong phú, tăng bề dày truyền thống lịch sử cho Đại tộc dòng Họ Nguyễn Bá thôn Quang Chiêm.

      Sau này việc quản lý Gia phả dòng họ sẽ giao cho một tổ chuyên trách trong họ và thực hiện trên phần mềm để đảm bảo tính khoa học, tính cập nhật thường xuyên và vĩnh cửu. Quản lí gia phả lúc này cần thiết hơn bao giờ hết, cho dù theo dòng chảy của thời gian có bao nhiêu năm đi nữa, gia phả luôn được quản lí đầy đủ chặt chẽ, lưu truyền cho con cháu muôn đời sau.

      Về nội dung cuốn Gia phả dòng họ Nguyễn Bá thôn Quang Chiêm gồm: phần mở đầu, chính phả và ngoại phả.

     Phần chính phả gồm có: Phả ký và Phả hệ (có 4 chương: Chương 1 giới thiệu nguồn gốc, nguyên quán của dòng họ và 4 đời đầu; chương 2 từ đời thứ 5 cho đến đời thứ 15; chương 3 được nối tiếp từ các đời thứ 16 trở đi) và Phả đồ.

     Phần Ngoại phả gồm: đặc điểm chính của dòng họ, gia huấn, quy ước, bài cúng, từ đường, lăng mộ, truyền thống…; và Thay lời kết; phụ lục, tài liệu tham khảo. Các chương mục đang có tính chất tương đối đơn giản, còn mang tính liệt kê; nội dung chưa đi sâu phân tích, nhận xét, so sánh và bàn luận trong dòng tộc cũng như với toàn xã hội.

         Về việc phân chia chi, phái, cành... đã có từ các đời trước và đã qua các thời kỳ xướng lễ. Trước mắt tôn trọng lịch sử dòng tộc để lại trong trí nhớ chung và sau này sẽ họp bàn quyết định theo nguyên tắc chung mang tính phổ thông, tính đại chúng được thống nhất và nghi vào gia phả dòng tộc, cùng triển khai thực hiện ở các gia phả và lăng mộ thuộc các chi, phái, cành nhánh...

        Từ đời thứ nhất (Đệ nhất đại tổ) cho đến đời thứ 3 là chưa phân chi họ. Bắt đầu từ đời thứ 4 (Đệ tứ đại tổ) được phân thành 2 chi lớn, gọi là chi họ thứ nhất và chi họ thứ 2, người đứng đầu chi họ thứ nhất (Chi cả) là Cụ Nguyễn Huy Du; người đứng đầu chi họ thứ 2 (Chi thứ) là Cụ Nguyễn Đạo Bản.

      Chi họ thứ nhất đến đời thứ 10 tiếp tục chia thành 2 phái, phái họ thứ nhất (1) người đứng đầu là Cụ Nguyễn Bá Định; phái họ thứ 2 người đứng đầu là Cụ Nguyễn Bá Phàn. Chi họ thứ 2 đến đời thứ 5 tiếp tục chia thành 3 phái,  thứ nhất (phái họ thứ 3) là Cụ Nguyễn Bá Viêm, thứ 2 (phái họ thứ 4) là Cụ Nguyễn Bá Giao và thứ 3 (phái họ thứ 5) là Cụ Nguyễn Bá Thanh. Từ đó các thế hệ kế tiếp chia ra các phái cành, nhánh và chi nhánh, các đời theo thứ tự diễn tiến theo những con số tương ứng. Do vậy, các thế hệ về sau có trách nhiệm bổ sung phát triển theo sự phân chia đó.

      Về tư liệu, cuốn Gia phả gốc dòng tộc Nguyễn Bá thôn Quang Chiêm do Cụ Nguyễn Bá Cường (hay còn gọi là cụ Minh Khánh), sinh 1884, thuộc đời thứ 10, chi họ thứ 2, phái họ thứ 5 viết bằng chữ Hán đã bị thất lạc từ lâu. Chỉ còn một số bản của 1-2 chi viết phần phả hệ bằng chữ Hán và các bản viết tay sơ bộ bằng chữ Quốc ngữ sau này. Cho nên việc nêu nguồn gốc của dòng họ Nguyễn Bá thôn Quang Chiêm và chi tiết về các bậc tiền nhân là rất khó khăn và chưa thể làm được. Vào thời điểm nhà thờ họ đã bán và không tổ chức lễ tế, gia phả cổ của họ nhiều người chuyền tay nhau xem, không giao trách nhiệm cho ai quản lý và bảo quản nên bị thất lạc. Cũng có một số người cho rằng, ông Nguyễn Bá Tùy tên thường gọi là ông chắt Trợ/gọi theo tên con đầu (Con nuôi của Cụ Nguyễn Bá Cường) cất giữ và khi bị hỏa hoạn cháy nhà nên cuốn gia phả cháy theo. Do vậy, cuốn tài liệu gốc đó đến nay mặc dù đã được nhiều người trong họ quan tâm tìm kiếm nhưng không mang lại kết quả. Đến thời điểm này, còn có một cuốn gốc phái thứ 4, viết vào năm 1915 (Ất Mão niên) còn tương đối nguyên vẹn, đang được ông Nguyễn Bá Bảo (đời thứ 13) cất giữ và bảo quản (ảnh chụp trang bìa và 2 trang trong cuốn sách gia phả chi thứ 2, phái thứ 4).

     Thời điểm 2007, người cao niên nhất trong dòng họ chúng ta còn sống là cụ Nguyễn Bá Thục, sinh năm 1914, thuộc đời thứ 11, chi thứ nhất, phái thứ nhất; nhưng vì tuổi cao sức yếu cụ không đủ điều kiện tham gia biên soạn. Tiếp đến là cụ Nguyễn Bá Bính, sinh năm 1920, thuộc đời thứ 11, chi thứ 2, phái thứ 3 còn minh mẫn. Mặc dù cụ rất tâm huyết và nung nấu trong việc sớm cho ra đời cuốn gia phả dòng tộc Họ Nguyễn Bá chúng ta; cụ đã cung cấp nhiều tài liệu hết sức quý giá góp phần cho việc hoàn thiện Gia phả sau này. Nhưng do cụ tham gia hoạt động cách mạng từ sớm, sống và làm việc xa quê hương cũng đã lâu, tuổi đã cao đi lại khó khăn cho nên ý nguyện của cụ chưa thành hiện thực. Cụ Nguyễn Bá Duyệt, sinh năm 1930, đời thứ 11, chi thứ 2, phái thứ 4, người đã sưu tầm nhiều tài liệu ghi chép của các chi từ trước và biên dịch từ chữ Hán sang chữ Quốc ngữ, và cùng với ông Nguyễn Bá Oánh (sinh 1934, đời thứ 12, chi thứ 2, phái thứ 4), điều tra các gia đình thành viên của dòng họ Nguyễn Bá thôn Quang Chiêm ghi chép thành những cuốn tài liệu sơ lược rất hữu ích cho Ban Biên tập hoàn thành nhiệm vụ mà Họ giao cho. Đến nay các cụ đã là người thiên cổ, anh em chúng tôi sẽ viết tiếp trang sử dòng họ với hết khả năng của mình.

      Trên cơ sở những tư liệu có được, quá trình sưu tầm bổ sung tài liệu qua các chi và tìm hiểu ở các con cháu trong dòng họ trên mọi phương tiện thông tin (hỏi đáp trực tiếp, tự khai, hỏi qua điện thoại, Messenger, EMS, E-mail… đi lấy thông tin ở các lăng mộ của các phái, cành nhánh...); chụp ảnh các thành viên trong dòng họ và các hiện vật; soạn thảo các nội dung quy ước, gia huấn... Đồng thời lấy ý kiến tập thể của các thế hệ hiện tại để thống nhất xây dựng nên cuốn gia phả dòng tộc Họ Nguyễn Bá, thôn Quang Chiêm, xã Đức Thịnh, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh. Tiếp đến, tổng hợp, phân tích, kết nối… soạn thảo Gia phả theo hệ thống dọc và cập nhật thông tin vào file word, nhập vào phần mềm quản lý gia phả. Sau đó tiếp tục chỉnh lý hoàn thiện và in ấn tài liệu theo nhu cầu.

        Ngoài ra, dòng họ còn có những việc lớn tiếp theo đang đòi hỏi sự đóng góp về mọi mặt của các thành viên trong họ tộc kể cả trong nước và nước ngoài, đó là xây dựng lại nhà thờ (Từ đường) cho khang trang, bề thế, tôn nghiêm và nâng cấp lăng mộ cho các bậc tiền nhân.

       Ban Biên tập xin chân thành cám ơn các bác, các chú, các cô và các con cháu trong dòng họ đã tạo mọi điều kiện cung cấp tư liệu và động viên khích lệ tinh thần để chúng tôi bước đầu hoàn thành được ý nguyện, trọng trách của mình cũng như của mọi người trong Họ giao cho. Hy vọng, đây sẽ là tư liệu quí giá có ích cho mọi thế hệ trong dòng họ chúng ta và cũng là niềm tự hào về truyền thống vẻ vang của cả dòng Họ Nguyễn Bá thôn Quang Chiêm từ xưa tới nay, cũng như lớp lớp các thế hệ nối tiếp; cũng góp phần tăng thêm trách nhiệm của mỗi cá nhân đối với dòng họ Nguyễn Bá, thôn Quang Chiêm, xã Đức Thịnh, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh.

       Có được kết quả như ngày hôm nay là một sự cố gắng rất lớn, mang đầy trách nhiệm và tâm huyết của Ban Biên tập thuộc 2 thế hệ (2 đời) và sự ủng hộ của các thành viên dòng Họ Nguyễn Bá thôn Quang Chiêm trong suốt mấy chục năm qua. Do nhiều nguyên nhân khách quan, chủ quan, Gia phả dòng tộc tái bản lần này sẽ không sao tránh khỏi được những thiếu sót. Ban Biên tập rất mong sự đóng góp của toàn thể của các bác, các chú, các cô, anh em, con cháu… trong họ để cuốn gia phả dòng họ Nguyễn Bá, thôn Quang Chiêm tiếp tục bổ sung, chỉnh lý và tái bản những lần sau được tốt hơn.

       Xây dựng gia phả là sự kế tiếp với các thế hệ trước và còn là tiếp nối với các thế hệ tương lai. Gia phả là minh chứng sự trường tồn của lịch sử dòng họ; gia phả là bằng chứng của lịch sử; là hiện thân cho tương lai.

                "Phúc ấm trăm năm tổ tiên để lại

          Nề nếp gia phong con cháu phải giữ gìn"

                         Chúng tôi xin trân trọng cám ơn!                                

                      Đức Thịnh, Rằm tháng Giêng, Đinh Hợi niên

                                   (Ngày 03 tháng 3 năm 2007)

                        Chỉnh lý lại, Rằm tháng Bảy, năm Mậu Tuất.

                                        (Ngày 25 tháng 8 năm 2018)

                                       

                                              BAN BIÊN TẬP                     

                             NHÓM SƯU TẦM VÀ BIÊN SOẠN:     

 

              1. Nguyễn Bá Duyệt             4. Nguyễn Bá Quang

               2. Nguyễn Bá Bính               5. Nguyễn Bá Bồng

               3. Nguyễn Bá Oánh              6. Nguyễn Bá Hành       

Cụ Bính và Cụ Duyệt
Cụ Nguyễn Bá Bính và Cụ Nguyễn Bá Duyệt

            

Ông Oánh và Ông Bồng
Ông Nguyễn Bá Oánh và Ông Nguyễn Bá Bồng

         

Ông Quang và Ông Hành
Ông Nguyễn Bá Quang và Ông Nguyễn Bá Hành
      
Bìa Gia phả
Bìa cuốn Gia phả dòng tộc (Tái bản lần 2; 2020)
 

            

Gia phả hoàn chỉnh
Gia phả dòng họ hoàn chỉnh, tái bản lần 2 (2020)

 

ADMIN

 
 
Chia sẻ:
Tin liên quan
Video
Copyrights © 2018 DÒNG HỌ NGUYỄN BÁ THÔN QUANG CHIÊM. All rights reserved.
Đang online: 12   |   Tổng truy cập: 1601889
Zalo